विकसता विकसता......

सस्नेह नमस्कार ,   " अनुभव हा आपला एकमेव खरा गुरू आहे. आपल्या संपूर्ण ज्ञानाची भक्कम पायाभरणी ही केवळ अनुभवावरच उभी असते." — स्वामी विवेकानंद विद्यार्थी ज्या परिसरात राहतो , तिथले वेगवेगळे घटक आणि घडणाऱ्या घटना त्याच्या ' अनुभवविश्वाला ' थेट स्पर्श करत असतात. या बाह्य जगाला आणि घटनांना जाणून घेण्याचे पहिले प्रवेशद्वार म्हणजे आपली ' ज्ञानेंद्रिये ' होत. सूक्ष्म, तरल आणि प्रगल्भ ' निरीक्षणाने ' हे द्वार उघडते. ज्ञानेंद्रियांच्या तरलतेनुसार परिसरातील हे सर्व घटक आणि घटना विद्यार्थ्यांच्या अनुभवकक्षेत येत असतात. वास्तविक पाहता , ' चेतना ' म्हणजे जाणिवेची , प्रत्यक्ष अनुभवण्याची आणि संवेदनशील प्रतिसाद देण्याची क्षमता होय. ही चेतना मन , मेंदू आणि ज्ञानेंद्रिये यांना एकत्रितपणे कार्यशील बनवते. ज्ञानेंद्रिये बाह्य जगातील विविध ' चेतक '   म्हणजेच दृश्य , ध्वनी , स्पर्श , वास आणि चव यांच्या माध्यमातून ' संवेदना ' ग्रहण करतात. चेतना या कोरड्या संवेदनांना अर्थ प्राप्त करून देते. थोडक्यात सांगायचे तर , संवेदना केवळ माहिती पुरवत...

Rediscovering Bhārat: Awakening to Our True Self I am writing today to share an inspiring story of a teacher whom I came across a few months ago. The way he responded to a simple incident in his classroom with such sensitivity led his life to take the form of an extraordinary intellectual journey. This story is about Georges Ifrah, a mathematics teacher and historian from France. His work gives us a true sense of learning, curiosity, and exploration. In the 1970s, Georges Ifrah was teaching mathematics at an elementary school in France. Like many sensitive teachers, he believed that students should ask questions without fear, hesitation, or embarrassment. He believed that no question was too small or unworthy of attention. Once, during a class discussion, a student asked him a simple question— “Where do numbers come from? Who invented them? Why do we write them the way we do?” After that, other students asked many questions—Why are numbers like 1, 2, and 3 written the way they are?...

ज्ञान वारशाचा पुनर्शोध आणि भारताचे आत्मभान काही महिन्यांपूर्वी वाचनात आलेल्या एका शिक्षकाची प्रेरणादायी कथा शेअर करण्यासाठी आज लिहित आहे. त्यांच्या वर्गातील एका साध्या प्रसंगाला त्यांनी ज्या संवेदनशीलतेने प्रतिसाद दिला , त्या एका घटनेमुळे त्यांच्या पुढील आयुष्याने एका विलक्षण बौद्धिक प्रवासाचे रूप घेतले. ही कथा फ्रान्समधील गणित शिक्षक आणि इतिहासकार जॉर्ज इफ्रा यांची आहे. त्यांचे कार्य आपल्याला शिक्षण , जिज्ञासा आणि संशोधनाच्या खऱ्या भावनेची जाणीव करून देते. १९७० च्या दशकात जॉर्ज इफ्रा फ्रान्समध्ये एका प्राथमिक शाळेत   गणित शिकवत होते. अनेक संवेदनशील शिक्षकांप्रमाणेच त्यांनाही वाटत होते की , विद्यार्थ्यांनी भीती , संकोच किंवा लाज न बाळगता प्रश्न विचारले पाहिजेत. त्यांचा विश्वास होता की कोणताही प्रश्न छोटा नसतो. एकदा वर्गातील चर्चेदरम्यान एका विद्यार्थ्याने त्यांना साधासा प्रश्न विचारला— “ संख्या कुठून आल्या ? त्यांचा शोध कोणी लावला ? आपण त्या अशाच प्रकारे का लिहितो ?” यानंतर इतर विद्यार्थ्यांनीही अनेक प्रश्न विचारले— १ , २ आणि ३ सारखे अंक असेच का लिहिले जातात ? प्राचीन संस्कृत...