इतिहास शिकता-शिकवताना : ५ माहितीच्या कल्पनाचित्रणातून इतिहासाचा वेध घेऊया इतिहास शिकवताना मी विद्यार्थ्यांना अनेकदा एक गटकार्य दिले आहे. हे गटकार्य देताना विद्यार्थ्यांना मी प्रथम त्या काळच्या परिस्थितीत घेऊन जातो. “ कल्पना करा , तुम्ही छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या सैन्यातील गुप्तहेर खात्यात काम करत आहात. बहिर्जी नाईक यांनी तुम्हाला सुरतेच्या मोहिमेपूर्वी तेथील परिस्थितीची माहिती गोळा करण्याची जबाबदारी दिली आहे. मोहिमेचे उद्दिष्ट स्पष्ट आहे—कमीत कमी वेळेत सुरतेपर्यंत पोहोचणे , तेथील परिस्थितीचा अचूक अंदाज घेणे आणि मोहिमेसाठी आवश्यक माहिती मिळवून सुरक्षितपणे परत येणे. ही मोहीम मुघल साम्राज्याच्या आतल्या भागातील एका महत्त्वाच्या व्यापारी पेठेशी संबंधित आहे. त्यामुळे मोहिमेपूर्वी शक्य तितकी अचूक आणि विविध प्रकारची माहिती मिळवणे आवश्यक आहे. आता तुम्ही गुप्तहेर म्हणून टेहळणीसाठी निघाला आहात. तुम्हाला कोणकोणत्या गोष्टींची माहिती मिळवावी लागेल ? ती कोणाकडून मिळू शकेल ? कोणत्या मार्गाने मिळवता येईल ? मिळालेली माहिती खरी आणि विश्वासार्ह आहे , हे कसे ठरवाल ? वेगवेगळ्या व्...
*Dialogue with Educators: * *On the occasion of Teachers Day* Warm greetings, I recently came across an interesting story. One day, Padmanabha Guruji was conducting what he called an “aspiration test” in his class. He asked each student the same question: “What do you want to become?” The usual answers came first: “I will become a lawyer.”, “I will become an architect.”, “I will become a mathematician.” Some answers were more unusual and caught everyone’s attention: “I will become a locomotive driver.”, “I will build ships.” Then came answers that made the whole class laugh: “I will become a magician.” “I will become a chicken merchant.” It was now little Vanchi’s turn. He was hoping that no one would guess the answer that he carried in his heart. When his turn came, he answered with a cheerful face, as though his deepest aspir...