Skip to main content

जागतिक पुस्तक दिवस


आज जागतिक पुस्तक दिवस  आहे. 

गेल्या वर्षी ऑगस्ट महिन्यात संवादिनीच्या शिरूर गटासाठी 'वाचन समृद्धी' या विषयावर एक व्याख्यान दिले होते. 

या सत्रानंतर संवादिनी गटातील सुषमाताई बोरा यांनी सत्राच्या मांडणीतील आशय सूत्रबद्ध रुपात संकलित केला होतो. 

आज जागतिक पुस्तक दिनानिमित्त त्यांनी मांडलेला सूत्रबद्ध आशय साभार  ब्लॉगवर पोस्ट करत आहे. 


 वाचन ,एक कला

विविध पुस्तकांसंगे घेऊ,

               चला उंच भरारी ,

साथीने त्याच्या नक्कीच होईल ,

         गोपालकाला औंदा भारी  ।


जिथे ठरले जायाचे ,

           तिथे तर आम्ही जाऊ,

चक्र फिरवण्या वाचण्याचे ,

             झटपट तयार होऊ ।


दिमाखात झाली सुरुवात ,

     पद्द्याने मासिक बैठकीची,

Fb पोस्ट,वर्तमानपत्र,

      पाने चाळली कादंबरीची


पॅम्पलेट पासून पुस्तकांपर्यत,

               घेतला गेला धांडोळा ,

जाहिरातीतही दडलेला असतो,

            रूपकात्मक अर्थसोहळा ।


कशासाठी वाचतो ? ,

           याचे असायला हवे ज्ञान,

माहिती ,अनुभव,मनोरंजन,

                 येते जगण्याचे भान ।


करून बघावी तुलना ,

          पुस्तक व सिनेमात ,

स्वतः रंगवून कल्पनाचित्र,

           गढून जातो वाचनात ।


भूगोलाच्या धड्या परी,

   प्रवासवर्णनाने पडते ज्ञानात भर,

लेखकाच्या अनुभवासंगे,

        घडत जाते जगाची सफर


कल्पनाविश्वात रमणं ,

           हीच वाचनाची ताकद खरी,

अनुभव, वृत्ती, भाव रुपात,

               समृद्धीची कास धरी ।


करा ठरवून वाचन ,

     नको शब्दाक्षरांशी झगडा,

कृती करून वेगवेगळ्या,

       वाढवा वाचनावरील पगडा ।


वर्णमालेशी करू मैत्री ,

     होत जाईल वाचन शुद्ध ,

घेऊ वसा वाचनाचा ,

      करण्या जीवन समृद्ध ।


रद्दीतही गवसेल परीस ,

     जर असेल शोधक मती ,

स्पर्शीता पानापानाला ,

        वाढेल आपली वाचन गती


चलचित्र व जाहिरातपट्टीची,

        घालायला हवी योग्य सांगड ,

करून सवय, चढायला हवा ,

             भरभर वाचनाचा गड ।


वाचता आत्मचरित्र ,

       कळते जीवनातील डागडुजी,

त्यांच्या पायपीट,संघर्षापुढे ,

      आपली दुःखं होतात खुजी ।


असेल आवड तर मिळेल सवड,

                       नको काही सबब ,

क्लुप्त्या करून निरनिराळ्या,

                करा संकल्प अजब


रूप पालटून नावडतीचे,

     खाऊ घालतो मुलांना भाजी ,

तसेच वाचण्या विविध प्रकार ,

       आपले मनही करावे राजी ।


आधी खूप खूप ऐका,

            ऐकण्या बरोबर वाचा ,

प्रक्रिया अविरत ठेवली तर,

       सुरळीत होईल वाचन ढाचा


सारखा येता विचार मनी ,

      घ्यावा थोडा विश्राम ,

रेघ आखून त्याखाली ,

             चालू ठेवा काम ।


वाढवू खोली वाचनाची ,

        झटकू या जुलमी आळस,

मजबूत करू वाचन प्रणाली,

           गाठू या सुवर्णकळस ।


नीता, सोनालीताईंच्या प्रयत्नाने,

            अभिवाचन झाले सुलभ,

प्रशांतसरांच्या शिकवणीने ,

                दूर झाले शंकांचे मळभ ।

                 सौ. सुषमा बोरा ,

                      १२..८..२०२०



Comments

Popular posts from this blog

वंदे गुरु परंपरा

वंदे गुरु परंपरा गुरुपौर्णिमा   अर्थात   ज्ञानाच्या   परंपरांचे   पाईक   होण्याचा   दिवस इमं विवस्वते योगं प्रोत्कवानहमव्ययम् । विवस्वान् मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत । । (४-१) भगवद् गीतेत देखील श्रीकृष्ण अर्जुनाला उपदेश करताना ज्ञानाच्या परंपरेचा दाखला दिला आहे. ते म्हणतात ‘ मी हा अव्यय ( अविनाशी ) योग सूर्याला सांगितला. सूर्याने मनुला सांगितला व मनूने  इक्ष्वाकू   सांगितला.  भारतीय परंपरेत नवीन ज्ञानतत्वाज्ञाच्या शाखांची मांडणी करताना देखील असा गुरु परंपरेचा वारसा सांगितला जातो. कारण ज्ञानाच्या परंपरेच्या संक्रमणातूनच ज्ञान वृद्धिगत होत जाते.                ज्ञान   प्रबोधिनीने   पथकाधिपती   म्हणून   समर्थ   रामदास ,  स्वामी   दयानंद ,  स्वामी   विवेकानंद   आणि   योगी   अरविंद या चार व्यक्तींचा स्वीकार केला आहे.   त्यापैकी एक म्हणजे समर्थ रामदास! कवि   वामन   पंडितांनी   समर्थांची ...

Vande Guru Parampara

  Vande Guru Parampara Guru Purnima – Honouring Our Gurus, Upholding the Tradition इमं विवस्वते योगं प्रोत्कवानहमव्ययम् । विवस्वान् मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत । । (४-१) In the Bhagavad Gita, while advising Arjuna, Lord Krishna gives an example of the tradition of knowledge. He says, “I imparted this indestructible Yoga to the Sun (Vivasvan), who passed it on to Manu, and Manu, in turn, passed it on to Ikshvaku.” In the Indian tradition, whenever new knowledge or philosophy is presented, the legacy of the Guru's tradition is also acknowledged—because knowledge flourishes only when its lineage is preserved and passed on. Jnana Prabodhini has accepted four great personalities—Samarth Ramdas, Swami Dayananda, Swami Vivekananda, and Yogi Arvind—as its visionaries, and pathfinders who have shaped Jnana Prabodhini ideals and direction. Today, let us learn about Samarth Ramdas. The poet Vaman Pandit praises him with the following verse. शुकासारखे पूर्ण वैराग्य ज्याचे...

महाराष्ट्रधर्म

                                                                                       महाराष्ट्रधर्म १९९९ साली महिनाभराच्या ईशान्य भारत दौऱ्यात गुवाहाटी येथे केशवधाम कार्यालयात पूर्वांचलातील कामांचा परिचय करून घेण्यासाठी गेलो होतो. ज्यांना भेटायचे होते त्यांची वाट पाहत कार्यालयात बसलो होतो. एक आजोबा कार्यालयात डोकावले. बाहेरचे पाहुणे आहेत हे लक्षात आल्यावर त्यांनी , “ कुठून आलात ? किती दिवस प्रवास आहे ? काय काय पाहिले ?” अशी चौकशी केली. महाराष्ट्रातून आलो आहोत हे कळल्यावर त्यांनी आम्हाला विचारले , “ तुम्ही रायगडावर जाऊन आला आहात का ?” आम्ही “हो , रायगड पाहिला आहे ,” असे सांगितल्यावर त्या आजोबांनी एकदम आम्हाला साष्टांग नमस्कार केला. आम्ही गोंधळलो. “काय झाले ?” म्हणून त्यांना   विचारले. मग आमच्या शेजारी बसत फालूदा   म्...